14 aug 2019

STOFFvzw in augustus

Aan de ene kant is er die grote wereld met asbestbonzen die schaamteloos het commercieel product gebruiken om geld en macht te verwerven. Het  gebeurt niet alleen in landen met nog slechter geïnformeerde en uiterst kwetsbare bewoners zoals Vietnam, Brazilië en India maar ook in Rusland en de Verenigde Staten bijvoorbeeld. Vorige maand nog versoepelde president Trump de aanbevelingen voor het gebruik van asbest. Het is niet ondenkbaar dat de asbestmijnen er terug geopend worden. Zo negeert hij de 40.000 asbestdoden die jaarlijks in ‘zijn’ Amerika sneuvelen. Het is geen nieuws, het is er altijd al en zowat overal. Protesteren is nodig, het zou moedig zijn maar tegelijk is er dat verlammend gevoel van machteloosheid in dat wereldwijde perspectief.

Aan deze andere kant, luisterend naar de asbestslachtoffers in ons Land van Waas, leren we hoe complex het is. Als het gaat om verdriet, pijn en dood blijkt niets optelbaar en nauwelijks vergelijkbaar. We betreden de intimiteit van de ellende en horen hoe iedereen er anders mee omgaat. Er is eenzaamheid en tegelijk zijn er veel mensen bij betrokken. Een echtgenoot vertelt niet alles wat ze meemaakt al was het maar om haar kinderen niet te kwetsen. Een vriend voelt ander verdriet dan een partner of ouder. Soms vragen we het ons af: wie zijn de slachtoffers eigenlijk. Naar wie moeten we luisteren. Niemand blijkt representatief te zijn.

Spreken is vaak lastig. Zwijgen ook. Er broeden frustraties. Wordt er in het Land van Waas meer gezwegen dan elders? Er is in ieder geval een mentaliteit waarbij velen het liefst de asbestproblemen verzwijgen. We merken dat de aandacht ervoor vaak gerangschikt wordt bij de flauwe emo-reacties. Ik herinner me hoe de Amerikaanse essayiste Susan Sontag in haar boek ‘Ziekte als spookbeeld’ uit 1980 bespreekt hoe mensen in de negentiende eeuw nog koketteerden met  tuberculose en dat kanker in de twintigste eeuw verstopt werd. Velen prefereerden kanker in de buik omdat ze daar onzichtbaar was. Hoe is dat met de asbestziekten in deze éénentwintigste eeuw? En hier?

En dan is er de foto hierboven van kunstenaar Stefaan Van Biesen en de vraag: wat heeft dat met asbestslachtoffers te maken? Het is de zoveelste poging om het asbestleed te kaderen in schoonheid, ontwapening, begrip en aandacht. Troost, hopelijk. Stefaan schreef hoe hij ‘bewust een beetje verloren liep,  een stemmetje hoorde brabbelen, luisterde naar wat onverstaanbaar was en de foto maakte om deze ontmoeting  te vieren’. En zo is dat: het grote plan van STOFFvzw zal bestaan uit duizenden kleine gestes om dat leed nooit te vergeten, om eerbied te tonen met schoonheid als tegengif.

 

Steun ons a.u.b. De vele kleine gestes kosten geld. Vele beetjes helpen.  € 20 = mooi  –  € 50 = prachtig  – € 100 = ‘amai’.

Serieuze bedrijven, mensen en organisaties die ons voluit willen ondersteunen geven loyaal.

BE95 7390 1727 1758 STOFFvzw  Sint-Niklaas.

Meer info via https://www.stoffvzw.be –  info@stoffvzw.be –  0497 10 99 48

Hugo De Blende, Veerle Deloof, Johan De Vos en Eric Windey.