Documentatie

Trump en asbest

Het gezicht van Trump op de verpakking van Russische asbest met de tekst ‘ Goedgekeurd door Donald Trump, de 45ste president van de Verenigde Staten’. Het zoveelste affront aan de asbestslachtoffers overal ter wereld. Inderdaad, niettegenstaande het feit dat er in de Verenigde Staten jaarlijks zo’n 40.000 mensen sterven als gevolg van asbest, wil hun president het gebruik terug stimuleren. Sinds juni van dit jaar heeft zijn administratie de aanbevelingen voor het gebruik versoepeld. Het kan leiden tot meer import van het goedje en zelfs de heropening van een aantal asbestmijnen in de V.S. De asbestbaronnen en hun machtige verdedigers zijn in goed gezelschap.
Bron: New England Journal of Medicine

Een fragment uit het gesprek met longarts dr. Koen Deschepper van 11 april 2019

“In het Waasland is er een hogere incidentie aan longvlieskanker, de zogenaamde maligne pleuraal mesothelioom. Maligne wijst op ‘kwaadaardig’, pleuraal betekent ‘longvlies’ en mesothelioom is ‘longvlieskanker’. De hogere incidentie heeft vooral te maken met het asbest verwerkende bedrijf SVK, met de Boelwerf in Temse en de Antwerpse haven waar asbest gelost werd. Dit alles is een publiek geheim, we kunnen er gewoon over praten.

Mesothelioom is de minst frequente maar wel de ergste aandoening die het gevolg is van blootstelling aan asbest. In onze dienst (longartsen van het AZ Nikolaas) kregen 80% van die zieken een professionele blootstelling. Die ziekte kan ook het gevolg zijn van een kort contact met asbest maar gelukkig veel minder. Dat is geruststellend.

Bij rokers weten we dat mensen die heel hun leven rookten zo ongeveer één kans op tien hebben om longkanker te krijgen. Het is moeilijker om zoiets te bepalen bij blootstelling aan asbest. Want wat is blootstelling? We krijgen in ons ziekenhuis mensen die bijvoorbeeld slechts gedurende drie maanden een studentenjob hadden bij SVK en er intensief met asbest te maken kregen. Anderen kregen een langer maar minder intensief contact. Hoe kan men zoiets berekenen? Mocht asbest een ziekte uitlokken binnen de week na de blootstelling, dan zou dat een totaal andere situatie zijn. Maar de schade is er en ze is even erg. Ze is ook erg.

Toch wil ik benadrukken dat asbest behalve mesothelioom ook verschillende andere longaandoeningen uitlokt. Meer voorkomend zijn de longvliesverdikkingen, die ook verkalken, dat zijn de ‘plaques’. Iemand met longvliesplaques, heeft eigenlijk geen klachten, maar het is wel een aanwijzing dat er asbestblootstelling was. We spreken dan over goedaardige asbest gerelateerde pleurale plaques. Op zich kan zo’n longvliesverdikking of ‘plaques’ geen kwaad. Je ziet het duidelijk op een longfoto. Als die plaques er aan beide kanten zijn en op de typische plaatsen – de middenrif en achterin – dan kan je er zeker van zijn dat het door asbest komt. Die mensen maken kans om mesothelioom te ontwikkelen, maar dat is absoluut niet zeker.

En dan heb je nog – iets minder voorkomend – een soort littekenweefsel rond de longvliezen. Het is een diffuse pleurale fibrose. Het bezorgt de patiënten een beperkte longfunctie, een ingekrompen longvlies. Het is geen kwaadaardige aandoening, maar die mensen hebben wel klachten en we zien ze ook regelmatig.

Er is ook wat wij de echte asbestose noemen Daarbij zijn de longblaasjes verhard. Het is een afwijking van het longweefsel zelf waarbij de patiënt minder goed zuurstof opneemt. We noemen dat een diffusie stoornis. Het komt minder voor, het is ook moeilijker te onderscheiden van andere aandoeningen.

Patiënten zijn meestal ongerust zeker als ze werkten in een asbest verwerkend bedrijf. We nemen foto’s, omdat het een uitgestelde aandoening is. Patiënten die er de afgelopen jaren zijn tewerkgesteld hebben ondertussen minder risico omdat er wat meer preventieve maatregelen geweest zijn. Maar de mensen die duidelijk plaques hebben, willen vaak jaarlijks een onderzoek. Het is er alleen om ze gerust te stellen. We kunnen longvlieskanker niet voorkomen.

We zagen in de jongste tien jaren een toename van longvlieskanker. Het ligt hoger in de regio’s Sint-Niklaas, Dendermonde en Kapelle-op-den-Bos. het is moeilijk in te schatten hoeveel keer dat hoger ligt, ruw geschat – als ik het vergelijk met ziekenhuizen van gelijke grootte – is dat hier vier à vijf keer meer dan ergens anders.

 

————————————————————————————————————————————————————————————–

Asbest en uw gezondheid

uit de website van OVAM

Wanneer is asbest gevaarlijk?

Asbest is een verzamelnaam voor een groep mineralen die voorkomt in de natuur. Er zijn verschillende soorten asbest. De ene soort is gevaarlijker of schadelijker dan de andere.

Asbest vormt alleen een risico als er vezels vrijkomen die worden ingeademd. Het inslikken van asbestvezels is volgens de heersende inzichten niet gevaarlijk. Ook contact met de huid kan geen kwaad. Asbestvezels kunnen splitsen in kleine, niet met het blote oog waarneembare vezels. Die komen in de lucht terecht en worden ingeademd. Ze dringen zeer diep in de longen door en kunnen ernstige ziekten veroorzaken zoals asbestose (bindweefselvorming rond asbestvezels in het longweefsel zodat zuurstofuitwisseling moeilijker verloopt), longkanker of mesothelioom (een zeldzame vorm van kanker aan het long- of buikvlies die dodelijk is en die gerelateerd wordt aan asbestblootstelling). Typisch bij asbestaandoeningen is de lange latentietijd die gemiddeld dertig tot veertig jaar bedraagt en  afhankelijk is van de dosis en de blootstellingsperiode.

Aanvankelijk dacht men dat asbestose, in tegenstelling tot de andere ziekten, alleen voorkomt bij beroep gebonden blootstellingen. Personen die werkten in de asbestindustrie of personen die veelvuldig in contact kwamen met asbesthoudende toepassingen zoals bv. installateurs van centrale verwarming, loodgieters, elektriciens en schrijnwerkers, vormden de risicogroep. Later stelde men vast dat er ook mensen ziek werden die niet beroepsmatig blootgesteld werden.

Theoretisch kan elke blootstelling, hoe klein ook, leiden tot asbestziekten. Het risico wordt groter naarmate er meer vezels worden ingeademd, bijvoorbeeld als gevolg van het bewerken (boren, zagen, schuren) of beschadigen van asbesthoudend materiaal. Verder neemt het aantal vezels dat u inademt toe naarmate u langer aan asbestvezels wordt blootgesteld. Daarom moet  u het inademen van asbestvezels voorkomen.

Samenvatting

Asbest is alleen gevaarlijk als de vezels vrijkomen en worden ingeademd. Het inslikken van asbestvezels is volgens de heersende inzichten niet gevaarlijk.

  • Het gevaar neemt toe naarmate het aantal ingeademde vezels (dit wil zeggen de blootstellingsduur en/of de concentratie) toeneemt.
  • Asbestvezels die goed gebonden zijn aan een dragermateriaal (zoals niet-verweerd asbestcement) kunnen niet worden ingeademd zolang het dragermateriaal niet wordt bewerkt of beschadigd.

Welke ziekten worden geassocieerd met asbest?

 

Asbestvezels kunnen vijf verschillende ziekten veroorzaken:

  • Pleurale plaques
    Dit zijn verdikkingen van het borstvlies die kunnen verkalken. De patiënt merkt hier bijna nooit iets van. De plaques ontstaan vijftien à twintig jaar na blootstelling aan asbest.
    Deze aandoening komt enkel voor door beroepsmatige blootstelling.
  • Mesothelioom
    Dit is een kwaadaardige tumor aan het borst- of buikvlies. Mesothelioom ontwikkelt zich pas vijfentwintig tot veertig jaar na de blootstelling aan asbest. De ziekte kent een fatale afloop.
  • Asbestose
    Er vormt zich littekenweefsel in de longen, waardoor het moeilijker wordt om adem te halen. De patiënt wordt daardoor gevoeliger aan infecties. De ziekte ontwikkelt zich tussen de tien en twintig jaar na de blootstelling aan asbest.
    Deze aandoening komt enkel voor door beroepsmatige blootstelling.
  • Longkanker
    Deze ziekte ontwikkelt zich tussen vijftien en vijfentwintig jaar na de blootstelling aan asbest. Iemand die blootgesteld werd aan asbest en daarbij ook nog rookt, verhoogt de kans op ontwikkeling van longkanker aanzienlijk.
  • Kanker aan het strottenhoofd
    Deze vorm van kanker kan veroorzaakt worden door asbest.

Asbestose, longkanker en strottenhoofdkanker komen enkel voor na een beroepsblootstelling. Dit betekent dat u lange tijd grote hoeveelheden asbestvezels hebt ingeademd. Pleurale plaques en mesothelioom kunnen ook voorkomen na blootstelling buiten het arbeidsmilieu. Toch komt mesothelioom hoofdzakelijk voor bij mensen die beroepshalve met asbest werkten.

————————————————————————————————————————————————————————————-

Uit De Standaard 17/05/2019

Hoe gevaarlijk is asbest nu eigenlijk?

Klaas Maenhout

Met asbest moet je omzichtig omgaan.

Een school en kinderopvang in Maldegem blijven nog zeker een week gesloten, nadat asbest is vrijgekomen. Wat zijn de gevaren?  Een filmpje waarop te zien is hoe een vakman springt op asbesten golfplaten in een container deed het gemeentebestuur van Maldegem woensdag een versnelling hoger schakelen. Na een analyse van de omgeving van de sporthal, waar herstellingswerken werden uitgevoerd, bleken elf van de veertien stalen asbestdeeltjes te bevatten. ‘We hebben onmiddellijk beslist om de sporthal, de school en de kinderopvang te sluiten’, zegt burgemeester Bart Van Hulle (Open VLD).

De ongerustheid bij de ouders is groot. Maar hoe gevaarlijk is asbest eigenlijk? ‘Ze zijn terecht ongerust, maar moeten niet overbezorgd zijn’, zegt Mathijs Goossens van de Stichting tegen Kanker. ‘Het zijn vooral de werkmannen die zich ongerust moeten maken.’ Ziekten door asbest komen vooral voor bij mensen die in hun beroep langdurig zijn blootgesteld aan hoge concentraties asbestvezels, zoals asbestwerkers. ‘Hoe vaker iemand wordt blootgesteld aan asbestvezels, hoe meer risico die persoon loopt om ziek te worden’, zegt woordvoerder Jan Verheyen van afvalmaatschappij Ovam.

Gezwel op het longvlies

Maar wat met de kinderen? ‘Bij korte blootstelling is de kans op risico’s uiterst klein, of zelfs extreem minimaal’, zegt professor Ben Nemery van de KU Leuven. ‘De kinderen lopen bij dan geen ernstig gezondheidsrisico. Dat lijkt tegenstrijdig, omdat we maximaal moeten inzetten op preventie.’

‘Als de kinderen één keer asbesthoudende stof ingeademd hebben, betekent dat dus niet dat de kinderen sowieso ziek zullen worden’, zegt Verheyen. ‘Maar we kunnen momenteel niets uitsluiten. Ook korte blootstelling aan asbestvezels kan gevaarlijk zijn’, zegt Verheyen. ‘Let wel: alleen het inademen van de onzichtbare asbestdeeltjes is volgens onderzoek gevaarlijk. Het aanraken niet.’

Volledig geruststellend is de info dus niet. ‘Eigenlijk is het onmogelijk om met zekerheid te zeggen of er al dan niet een impact zal zijn. Niemand weet ook hoeveel asbestvezels je moet inademen om een asbestziekte te krijgen’, zegt professor Paul Van Schil, diensthoofd thoraxchirurgie aan het Universitair Ziekenhuis Antwerpen.

‘Als er deeltjes ingeademd zijn, is de kans reëel dat er zich in de toekomst een gezwel vormt op het longvlies. Gemiddeld ontwikkelt zich pas dertig à veertig jaar na de blootstelling een tumor. Het is zeer belangrijk niet te roken op latere leeftijd, dat is een enorme trigger. In combinatie met roken lopen de risico’s door het inademen van asbest heel sterk op. Daarnaast is er ook een genetische component: is er aanleg of niet?’

Niet naar de dokter hollen

‘De asbestdeeltjes zijn ook onzichtbaar in de lucht en verdwijnen zo diep in de longen dat we ze ook daar niet kunnen zien. Ongeruste ouders moeten dus niet naar de dokter omdat er vandaag geen goeie medische test, zoals een bloedanalyse, bestaat’, zegt Van Schil. ‘Alleen als er symptomen zijn, zoals kortademigheid, moet een dokter bezocht worden.’

En lopen jonge kinderen meer gevaar dan volwassenen? ‘In principe niet. Het is alleen gevaarlijker net omdat ze jong zijn. Ze hebben veel langer de tijd om met een asbestziekte geconfronteerd te worden.’

Springen op de golfplaten

De cruciale vraag blijft dus of de kinderen de voorbije twee weken blootgesteld zijn aan asbestdeeltjes, en of dat eenmalig was. Voorlopig is daar geen duidelijkheid over. ‘We hebben woensdag de vaststellingen gedaan. We denken dat het om een eenmalige gebeurtenis gaat. Waarschijnlijk sprongen de werknemers op de golfplaten om nog meer afval in de container te krijgen’, zegt de burgemeester. ‘Onze diensten zijn de afgelopen weken wel dagelijks gepasseerd en hebben toen geen onregelmatigheden vastgesteld.’

Dat de container in open ruimte stond, maakt het risico in alle geval kleiner, besluit Goossens van de Stichting tegen Kanker.